Uurtje kunst tussendoor met ESF geld

OBS Wereldwijs in de Bijlmer in Amsterdam sloeg met een subsidie van het Europees Sociaal Fonds twee vliegen in één klap. Terwijl de school experimenteerde met flexibele werktijden, kwamen er voor de kinderen meer kunstzinnige activiteiten.

Geld voor kunst op de Brede School
Kunstcoördinator Thijs van der Vossen. 'We waren op zoek naar nieuwe gelden om kunstzinnige activiteiten te financieren. Tegelijkertijd wilden we onderzoeken hoe we de Brede School konden vormgeven.' Een ouder in de medezeggenschapsraad attendeerde de school op de subsidiemogelijkheden van het project Dagindeling van het Europees Sociaal Fonds (ESF). Doel van dit project is de combinatie werk-privé te vergemakkelijken, onder meer door te werken met een andere dagindeling. Hoewel de subsidie geen culturele doelstelling had, wist de school het geld toch op die manier aan te wenden. De directeur en de kunstcoördinator stelden, met hulp van de afdeling taalvorming van het voormalige Kunstweb, een inhoudelijk plan op voor flexibelere les- en schooltijden.

Kunstpauze
Van der Vossen: 'Met de ESF-subsidie van zo'n 45.000 euro hebben we onze schooldag verlengd met een 'Kunstpauze'. In dat uurtje, onder schooltijd, krijgen de kinderen verplichte kunstlessen, verzorgd door professionele kunstdocenten.'

Samenwerken voor kunst
In maart 2004 ging de school een samenwerking aan met vier kunstdocenten die lessen Afrikaanse dans, beeldende vorming, literaire vorming en djembe gaven aan alle leerlingen. Twee docenten werkten op freelance basis, de andere twee werden via Krater Theater en Muziekcentrum Zuidoost aangesteld. Kunstcoördinator Van der Vossen: 'We wilden geen routinematig gegeven lessen. Om deze docenten ertoe aan te zetten iets nieuws te laten ontstaan, moesten zij gezamenlijk werken aan een presentatie.'

Kunstdocenten voor de klas …
Het inwerken en begeleiden van de groep kunstdocenten bleek een hele klus, aldus Van der Vossen. 'We hadden te maken met onervaren docenten. Om de klas rustig te houden moesten we daar iemand naast zetten.' Goede contacten in het kunstzinnige circuit zijn dan ook van groot belang, weet hij nu. 'Je moet van tevoren weten wie je inhuurt.' Via een aantal tussenfasen kwam de school in schooljaar 2004-2005 uit op een samenwerking met vier docenten via de Muziekschool en één docent beeldende kunst. Hadden deze docenten in het begin nog moeite met een groep van vijf leerlingen, nu houden ze moeiteloos controle over honderd leerlingen. Niet alle leerlingen kregen kunstlessen, maar zo'n 110 kinderen uit de groepen 5, 6 en 7.

Aanpassing rooster
Van der Vossen: 'Na heel wat heen en weer praten met de mensen van het ESF maakten we een nieuw rooster. Vier groepsleerkrachten begonnen daarin één keer per week 's ochtends een uur later. Het eerste uur stond een vaste invaller voor de klas of had de klas gymnastiek. Het uurtje kunstlessen besteedden de leerkrachten aan andere werkzaamheden. Na de Kunstpauze gaf de groepsleerkracht nog een uur les, tot kwart over vier.'

Ervaringen met ESF
De subsidievoorwaarden van het ESF waren vrij streng. Van der Vossen: 'We moesten een grondige boekhouding bijhouden. Ik raad iedere school aan daarvoor een boekhouder in dienst te nemen. Ook moesten we bij de sollicitatieprocedures voor de kunstdocenten steeds minstens drie mensen uitnodigen om marktconforme afspraken te kunnen maken. Wij hebben ons dat allemaal wat laat gerealiseerd. De begeleiding vanuit het ESF kon wat dat betreft beter. Op inhoudelijk gebied was de ESF-begeleiding daarentegen wel goed. Al met al ging er behoorlijk wat tijd in zitten. Ik was er zo'n anderhalve dag per week mee bezig.'

Evaluatie en conclusies
Ondanks veel problemen was het allemaal de moeite waard, meent Van der Vossen. 'Het was echt experimenteren en heel vaak alle zeilen bijzetten omdat iets niet bleek te kunnen of heel anders uitpakte dan we hadden voorzien. Pas de laatste drie maanden van het project was het proces echt stabiel. Het experiment heeft ons veel ervaringen met kunstdocenten opgeleverd. Met een aantal mensen zijn we langetermijncontracten aangegaan. De Muziekschool bijvoorbeeld verzorgt nu nog orkestlessen. Ook met de beeldend kunstenaar hebben we een blijvend contact opgebouwd. Dat zie ik echt als een meerwaarde van het experiment.' Het experiment is in maart 2005 afgerond.

Van kunstpauze in 2005 naar leerorkest in 2007
De kunstpauze na 2005: Het leerorkest, project met allure in Bijlmer

Meer informatie 
OBS Wereldwijs
Voorbeeld van weekrooster met Kunstpauze [MS-Word ]
Agentschap SZW, verantwoordelijk voor uitvoering subsidieregelingen van het ESF
De Stichting Taalvorming
Muziekcentrum Zuidoost

logos